Ranjit Hall

Part 1
Part 1 [...]
Part 2
Part 2 [...]

Title: Ranjit Hall

Creator: Hari Sharma

Language: eng

Subject: East Indian Canadians -- British Columbia -- History -- 20th century; Punjab (India) -- Emigration and immigration -- History -- 20th century; Panjabis (South Asian people) -- British Columbia -- History -- 20th century; East Indian Canadians -- British Columbia -- Cultural Assimilation; East Indian Canadians -- Ethnic Identity; Sikh Canadians -- British Columbia -- Vancouver -- Interviews;

Summary: Ranjit Hall retired from the Department of Immigration and Manpower in 1981. His father, Gokul Singh, came from Ludhiana [in Punjab] to Canada in 1906. Hall came to Canada with his parents in 1924 at the age of 6. He did not know his father before that. They had land in the village. His father served in the police force in Hong Kong for 4-5 years and knew Cantonese. Indians traveling between India and North America would stay in the Gurdwara [temple] in Hong Kong while en route. They went from Ludhiana to Culcutta by train, then to Hong Kong by Japanese ship, where they stayed in the Gurdwara for three weeks. There were 5-6 Indian people on the ship; his mother was the only woman. People did their own cooking on board the ship. They landed in Vancouver with no difficulty. It was the first time he saw snow. His family was one of 2 or 3 families that came in 1924. <br /> <br /> The first family to come to Canada was the Hundal family. Prior to that families were not allowed to come to Canada and were sent back to Hong Kong. Bhag Singh [an early Vancouver community leader later shot by a police informer] and Bhagwan Singh [a U.S. Army veteran who mounted a court challenge to allow Indian immigrants to become naturalized U.S. citizens] fought a case in 1911-12 to bring their families. During 1920’s families were able to come in. The Indian community was growing because of the contract labour system. A contractor would employ workers and get a commission.<br /> <br /> Hall’s family went to Fraser Mills. The mill there provided cookhouses and sleeping houses. He could read Gurmukhi [Punjabi script] so he would read newspapers out loud to the mill workers every Sunday. They were the first family in Fraser Mills and he was the only child there. Then they bought land in the Queensborough neighbourhood [New Westminster] and built a house where they lived for 4-5 years. Then they bought a farm with 10-12 cows and delivered milk to Fraser Valley milk producers. This was during the Depression so the income was not good. The family worked the farm but his father continued to work in mills his whole life. There wasn’t much social interaction with their neighbours because neither his mother nor European immigrants could speak English.<br /> <br /> When he was 8 he started attending public school in Queensborough wearing a turban. He was the only Indian boy in the school and didn’t speak English. In high school there was discrimination; the other kids would not socialize with him. He picked up English quickly and completed high school in 1958. He went Duncan to work in the saw mills and earn money to attend university. Then he studied at UBC. At that time they could not live on campus so he had to commute from Queensborough. During the war several of them went to enlist in the air force but they were refused air crew and officer ranks, which were reserved for non-Asians. Some members of the Indian Community went into the Armed Forces.<br /> <br /> He got married in 1953. He wanted to study medicine but due to money and regulations he could not. He graduated from UBC in 1946. He wanted to help the Indian community and began to organize East Indian athletes and encouraged them to go to university. He helped the community with immigration matters, letter writing, and interpretation. One of his brothers went into the Canadian army. His two other brothers and his sister went to UBC.<br /> <br /> In 1947 he got the job of trade commissioner in Toronto, working for the Indian government to promote the import of Indian goods. In 1951 the office was abolished and he was given a job in the Indian High Commission. He served as commissioner secretary as an employee of the government of India and left the job in 1959. Indians had gotten voting rights in 1948, and now as a Canadian he decided to work for the Canadian government. He worked in the Department of Immigration and Citizenship for four years. He oversaw human right programs for minority people such as Germans, Japanese, Chinese, some Europeans. In 1968 he was associated with the International Year of Human Rights in Ottawa. He worked in the Department of Immigration and Manpower until his retirement in 1981.<br /> <br /> During the depression the Indian community tried hard to get jobs by means of bribes or undercutting wages, but the mills shut down and many had to live in Gurdwaras. Nobody went on welfare. Some people cut their hair and beards, which started some friction in the Gurdwaras. In the late 1930s there was internal fighting, and finally another Gurdwara on 11th Avenue was formed. The main Gurdwara was on 2nd Avenue.<br /> <br /> In the early 1930s many people brought relatives to Canada by declaring them as children. This caused many immigration issues. Documents were forged and people had to hide from immigration officials. Some people were deported. This also increased tension in the community. In 1942-43 initiatives were taken to regularizing people who had come illegally. In 1946 they were regularized.<br /> <br /> When lot of families began to come to Canada, and the kids started growing up here, more issues came up. Parents didn’t want their children to mix with the other ethnic groups. There were problems integrating into Canadian society. It became common for intermarriage to occur. He married a white woman in 1956, and his other siblings also married non-Indians, but their parents weren’t completely happy with it.

Summary - French: Ranjit Hall travaillait au ministère de l’immigration et de la main-d’œuvre et il a pris sa retraite en 1981. Son père, Gokul Singh, est originaire de Ludhiana [au Punjab] et il est arrivé au Canada en 1906. Hall est arrivé au Canada avec ses parents en 1924, à l’âge de 6 ans. Il ne connaissait pas son père. Sa famille possédait des terres dans le village. Son père fut policier à Hong Kong pendant 4-5 ans et il parlait le Cantonnais. Les Indiens en transit entre les Indes et l’Amérique du Nord habitaient au Gurdwara [temple] de Hong Kong. De Ludhiana, il s’est rendu à Calcutta en train, puis à Hong Kong sur un bateau japonais. Ils ont habité au Gurdwara de Hong Kong pendant trois semaines. Il y avait 5-6 Indiens sur le bateau et sa mère était la seule femme. Les gens préparaient leurs repas à bord. Ils ont accosté à Vancouver sans problèmes. Il n’avait jamais vu de neige avant de venir au Canada. Sa famille était l’une des 2-3 familles arrivées en 1924. <br /> <br /> La famille Hundal fut la première à venir au Canada. Auparavant, les familles ne pouvaient pas immigrer au Canada et on retournait les gens à Hong Kong. Bhag Singh [l’un des premiers leaders de la communauté de Vancouver tué par un informateur de la police] et Bhagwan Singh [un vétéran de l’armée américaine qui a préparé une contestation judiciaire pour permettre aux immigrants indiens de devenir des citoyens américains naturalisés] ont été en cour en 1911-1912 pour faire venir leurs familles. On a permis aux familles de venir dans les années 1920. La communauté indienne grandissait en raison du système de travail sous contrat. Un agent contractuel pouvait embaucher des travailleurs et recevoir une commission. <br /> <br /> La famille de Hall est allée à Fraser Mills. Il y avait des cuisines de chantier et des dortoirs dans les scieries. Il pouvait lire le Gurmukhi [écriture Punjabi], alors il lisait les journaux à voix haute aux employés de la scierie tous les dimanches. Sa famille fut la première à vivre à Fraser Mills et il était le seul enfant. Ils ont ensuite acheté une terre dans le quartier Queensborough [New Westminster] et ils ont bâti une maison où ils ont vécu pendant 4-5 ans. Ils ont ensuite acheté une ferme avec une douzaine de vaches et ils livraient leur lait aux producteurs de lait de la vallée du Fraser. Comme le pays était en période de dépression économique, les revenus étaient insuffisants. La famille a travaillé sur la ferme, mais son père a travaillé dans les scieries toute sa vie. Ils ne côtoyaient pas beaucoup les voisins car ni sa mère, ni les immigrants européens ne parlaient anglais. <br /> <br /> À l’âge de 8 ans, il a commencé à fréquenter une école publique à Queensborough en portant le turban. Il était le seul enfant d’origine indienne dans son école et il ne parlait pas anglais. Au secondaire, il a été victime de discrimination : les autres jeunes refusaient de se lier d’amitié avec lui. Il a appris l’anglais rapidement et il a terminé ses études secondaires en 1958. Il a travaillé dans les scieries à Duncan et il a amassé de l’argent pour ses études universitaires. Il a étudié à UBC. À l’époque, il ne pouvait pas vivre sur le campus, alors il devait voyager de Queensborough à Vancouver à tous les jours. Pendant la guerre, plusieurs d’entre eux se sont enrôlés dans l’armée de l’air, mais ils ne pouvaient pas faire partie d’un équipage ou atteindre le rang d’officier : ces postes étaient réservés aux personnes qui n’étaient pas d’origine asiatique. Certains membres de la communauté indienne ont fait partie des forces armées. <br /> <br /> Il s’est marié en 1953. Il souhaitait devenir médecin mais il n’a pas pu pour des raisons financières et de réglementation. Il a terminé ses études à UBC en 1946. Il voulait aider la communauté indienne : il a commencé à organiser les athlètes indiens et à les encourager à poursuivre des études universitaires. Il a aidé la communauté à régler ses problèmes d’immigration et à écrire des lettres et, il fut leur traducteur. L’un de ses frères a fait partie de l’armée canadienne. Ses deux autres frères et sa sœur ont étudié à UBC. <br /> <br /> En 1947, il a obtenu un emploi de délégué commercial à Toronto. Il travaillait pour le gouvernement indien et sa tâche consistait à promouvoir l’importation de produits indiens. En 1951, son poste fut aboli et il a obtenu un emploi au Haut-commissariat indien. Il fut secrétaire commissaire pour le gouvernement des Indes et il a quitté cet emploi en 1959. Les Indiens ont obtenu le droit en vote en 1948 et en tant que Canadien, il a décidé de travailler pour le gouvernement canadien. Il a travaillé pour le ministère de l’immigration et de la citoyenneté pendant quatre ans. Il était en charge des programmes des droits de la personne pour les minorités comme les Allemands, les Japonais, les Chinois et certains Européens. En 1968, il fut associé à l’Année internationale des droits de la personne à Ottawa. Il a travaillé pour le ministère de l’immigration et de la main-d’œuvre jusqu’à sa retraite, en 1981. <br /> <br /> Pendant la dépression économique, la communauté indienne a tenté d’obtenir du travail en versant des pots-de-vin ou en offrant ses services à meilleur prix. Mais les scieries ont fermé leurs portes et plusieurs ont dû vivre dans les Gurdwaras. Personne n’a accepté l’aide sociale. À la fin des années 1930, la communauté était divisée et un deuxième Gurdwara a ouvert ses portes. Il y avait un temple sur la 11e Avenue à Vancouver, et un autre sur la 2e Avenue.<br /> <br /> Au début des années 1930, plusieurs personnes ont fait venir leur famille au Canada en prétendant que ces gens étaient leurs enfants. Ceci a causé beaucoup de problèmes. Des documents furent falsifiés et les gens devaient se cacher des autorités de l’immigration. Certains furent déportés. Ceci a créé de la tension dans la communauté. En 1942-1943, des initiatives furent mises en place pour régulariser la situation des immigrants illégaux. Ces derniers furent régularisés en 1946. <br /> <br /> La venue de plusieurs familles au Canada a occasionné de plus en plus de problèmes. Les parents ne voulaient pas que leurs enfants se mêlent aux autres groupes ethniques. Ils avaient de la difficulté à intégrer la société canadienne. Les mariages interraciaux sont devenus monnaie courante. Hall a marié une femme blanche en 1956 et ses frères et sœurs ont également épousé des personnes qui n’étaient pas indiennes. Mais ses parents n’étaient pas très emballés de cette situation.

Summary - Punjabi: ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁਖ-ਸ਼ਕਤੀ(ਮੈਨਪਾਵਰ) ਵਿਭਾਗ ਵਿਚੋਂ 1981 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਕੁਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚੋਂ 1906 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਾਲ 1924 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 4-5 ਸਾਲ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇ ਕਰਕੇ ਕੈਨਟੋਨੀਸ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਤੱਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਰਾਹ ਵਿਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਕੱਤੇ ਗਿਆ, ਇਸਤੋਂ ਬਾਦ ਜਾਪਾਨੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਫਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਹੋਰ 5-6 ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸਨ; ਜਿਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਉਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਰਫ਼ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। <br /> <br /> 1924 ਵਿਚ ਆਏ 2-3 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਪਿਸ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਮੋੜ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਗ ਸਿੰਘ ( ਮੁਢ ਵਿਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਨੇਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਲਿਸ ਦੇ ਮੁਖਬਰ ਨੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਸੀ ) ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ( ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਵੰਗਾਰ ਪਾਈ ਸੀ ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਆਣ ਲਈ 1911-12 ਵਿਚ ਇਕ ਕੇਸ ਲੜਿਆ ਸੀ। 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰ ਇਥੇ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਸਕੇ ਸਨ। ਠੇਕੇਦਾਰੀ ਕਿਰਤ ਸਿਸਟਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।<br /> <br /> ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਵਿਖੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਅਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਜਾਂਣਦੇ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ ਉਥੇ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੁਈਂਸਬੋਰੋਹ ( ਨਿਉ ਵੈਸਟਮਿਨਸਟਰ ) ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਲਈ ਅਤੇ ਘਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹ 4-5 ਸਾਲ ਤਕ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 10-12 ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਇਕ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਵੈਲੀ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਆਮਦਨ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸਮਾਜਕ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਂ ਤਾ ਉਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਯੋਰਪੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।<br /> <br /> ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪੱਗ ਪਾ ਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੁਈਂਸਬੋਰੋਹ ਵਿਚ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਹੀ ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲੜਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮੱਤ-ਭੇਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਬਾਕੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣੀ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਸਿਖ ਲਈ ਅਤੇ 1958 ਵਿਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਡੰਕਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੁਈਂਸਬੋਰੋਹ ਤੋਂ ਹੀ ਰੁਜ਼ਾਨਾ ਆਇਆ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਗਏ ਪਰ ਹਵਾਈ ਅਮਲੇ ਅਤੇ ਅਫਸਰ ਰੈਂਕ ਲਈ ਉਨਾ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਜੋ ਗੈਰ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੀ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੋਜਾਂ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ।<br /> <br /> ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਨੇ 1953 ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਥੁੜ ਅਤੇ ਨੇਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। 1946 ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੇਜੂਏਸ਼ਨ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਐਥਲੀਟਸ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਭਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<br /> <br /> 1947 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਟੋਰੰਟੋ ਵਿਚ ਵਪਾਰਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1951 ਵਿਚ ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦਿਤੀ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1959 ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਛਡ ਦਿਤੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 1948 ਵਿਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਟ ਗਿਣਤੀ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜਰਮਨੀ, ਜਾਪਾਨੀ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਯੋਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1968 ਵਿਚ ਔਟਵਾ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। 1981 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁਖ-ਸ਼ਕਤੀ (ਮੈਨਪਾਵਰ) ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<br /> <br /> ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਭਾਂਵੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪੈਸਿਆਂ ਉਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮਿੱਲਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਕਿਸੀ ਨੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ( ਵੈਲਫੇਅਰ ) ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾੜੀਆਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਮਤਭੇਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ 11ਵੇਂ ਐਵਨਿਊ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਊ ਉਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।<br /> <br /> 1930 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਜੋਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਸਲੇ ਉਠ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਲੀ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਤਨਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। 1942-43 ਵਿਚ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉਤੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇਮਬਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁਕੇ ਗਏ। 1946 ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਨੇਮਬਧ ਹੋਏ ਸਨ।<br /> <br /> ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਥੇ ਵਿਗਸਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ੳਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੋਰਨਾਂ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਠਣ ਬੈਠਣ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੋਸਾਈਟੀ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹੋਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਆਮ ਹੋਣ ਲਗੇ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਨੇ 1956 ਵਿਚ ਇਕ ਗੌਰੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਂਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਖੁਸ਼ ਸਨ।

Date: 1984-08-13

Type: Sound

Format: audio/mp3

Rights: Copyright Dr. Hari Sharma. Please see the terms of use at http://multiculturalcanada.ca/cco_rights.htm

File size: Part one: 115,074 KB; Part two: 85,630 KB

Duration: Part one: 2:02:44; Part two: 1:31:20